(6 minuten leestijd)
In de speelfilm The Odyssey wordt de mooiste vrouw op Aarde gespeeld door de actrice Lupita Nyong’o. Een heel aantrekkelijke Zwarte jongedame, een klassieke schoonheid die ook kracht en elegantie uitstraalt. Precies de redenen waarom de regisseur en producer van de film haar had uitgekozen. En vanaf de dag dat bekend werd wie de rol van –mooiste vrouw op Aarde– zou spelen is een internet oorlog uitgebroken. Teveel amateur kunstkenners en wannabe historici kwamen uit Trollenland hun ongenoegen uiten. “Een Zwarte vrouw die in de verfilming van een Griekse epische vertelling de rol van koningin Helena speelt, kan toch niet?! Is niet historisch correct!!” Zo hatelijk is maar al te vaak het commentaar op sociale media.
Om de haat te neutraliseren even een paar feiten op een rijtje:
Koningin Helena was de mooiste vrouw ter wereld. Volgens Homerus, een Oud-Griekse dichter en verhalenverteller uit 800 voor chr. en schrijver van het boek De Odyssee. Het boek dat nu is verfilmd. Hoe krijg je de haters stil? Gewoon blijven herhalen dat Lupita Nyong`o zonder twijfel geweldig mooi is. En dat de rol die zij speelt in de film een karakter is in een mythologisch verhaal. Een verhaal dat niet historisch correct hoeft te zijn omdat het niet echt is gebeurd.
De mythe Helena, korte versie:
De Griekse oppergod Zeuss kwam op een dag naar Griekenland en verwekte bij een vrouw van koninklijke bloede een kind. Een goddelijk en koninklijk kind, met de naam Helena, die zou opgroeien tot de mooiste vrouw in de wereld.
In haar latere leven trouwde zij met de koning van Sparta. Maar werd weer wat later verliefd op Paris. De zoon van Priamus, de koning van Troje. Zij trouwde ook met prins Paris en ging met hem samenleven in Troje. Haar man, de koning van Sparta, wilde haar terug en stuurde “1000 schepen” om een oorlog te beginnen tegen Troje en haar terug te halen. Een oorlog die uiteindelijk 10 jaar zou duren.
Deze oorlog en de reden daarvan is met andere verhaallijnen verweven tot een avontuurlijk geheel in de speelfilm The Odyssey. Een mythische vertelling over gebeurtenissen die waarschijnlijk nooit hebben plaatsgevonden, over personen die nooit hebben bestaan.
Het verhaal over de 10-jarige oorlog van Troje werd door de Griekse dichter Homerus in verschillende boeken verteld. Namelijk De Ilias en De Odyssee. Twee boeken uit de “Epische Cyclus“, een collectie boeken in dichtvorm, die het complete verhaal vertellen over de Trojaanse oorlog.
De makers van de film The Odyssey lieten zich, behalve door De Odyssee en De Ilias, inspireren door andere boeken. Zoals Aeneis uit het jaar 19 voor chr. Een boek uit een veel latere periode dan de Griekse klassiekers. Geschreven door de Romeinse dichter Vergilius Maro. Aeneis is een boek in dichtvorm over de oorsprong van de Romeinse cultuur. Pure fictie. En toch in Vergilius zijn tijd zeer populair.
Het is daarom jammer dat een heel belangrijke episode in de Trojaanse oorlog niet in de film The Odyssey is verwerkt. Die episode word verteld in het grotendeels verloren boek Aethiopis. Dat ook deel uitmaakt van de Epische Cyclus. In de Aethiopis word in dichtvorm het verhaal verteld van een mythische Aethiopische koning, “met zwarte huid en met hoofdharen als wol“. Hij trok met zijn leger naar het koninkrijk Troje om de Trojanen bij te staan in de oorlog. De naam van de koning is Memnon. Zoon van Tithonis. Die op zijn beurt de zoon is van een Trojaanse koning.
De moeder van Memnon, volgens de mythe, is Eos. De Godin van de dageraad. Zij zelf een dochter uit een broer-zus combinatie. Twee Titanen van het Licht. Voorouderlijke Goden die er al waren voor Zeuss en andere godheden kwamen te ontstaan. Memnon is hierdoor een demi-god.
Kan je het nog een beetje volgen?
Om even verder in deze stamboom te klimmen.
Prins Tithonus, de vader van Memnon. Is de broer van Priamus, de koning van Troje. Wat koning Memnon een neefje maakt van koning Priamus. Volgens de mythische vertellingen vroeg de koning van Troje aan zijn neefje Memnon om hem te komen helpen. In een oorlog tegen vijandelijke machten die zijn land wilden vernietigen.
De Aethiopische Koning Memnon kwam met zijn leger, het bleek de laatste fase van de oorlog. Ze vochten als Afrikaanse leeuwen. Maar alle hulp was tevergeefs. Want de vijand had uiteindelijk dan toch een list gevonden om de Trojanen en hun kameraden te verslaan. Troje verloor de oorlog. En zo tragisch. Koning Memnon was om het leven gekomen in een heroïsch gevecht met een andere demi-god, genaamd Achilles.
Door zijn dood brak de moeder van Memnon, Godin Eos (van de Dageraad), in tranen uit. Haar verdriet en pijn waren voelbaar tot in de verste regionen van de hemel. En ze huilde zoveel tranen, dat alle andere goden besloten dat vanaf die dag ochtenddauw een symbool moest zijn. Een symbolische herinnering aan de tranen van een moeder en haar verdriet om het sterven van haar geliefde zoon.
Aethiopië had in de mythes van Homerus en andere dichters een koning, die een achterkleinzoon is van de Griekse oer-Goden Gaia en Uranus. Memnon, kleinzoon van primordiale Goden van het Licht. In de Oudheid tot heldenstatus verheven in de Griekse maatschappij en ver daarbuiten.
Hij had een status vergelijkbaar met die van superhelden in moderne films en stripboeken. Wat vertelvormen van onze tijd zijn. Miljarden mensen ervaren het elke dag weer. Films en stripboeken maken gewoon deel uit van een universum van mythologische waarheden.
Vroeger. Heel vroeger. Toen er geen bioscopen en boeken waren. Had men toch entertainment. In de vroege jaren van de mensheid, zittend rond het kampvuur, luisterend naar de verhalenverteller, vermaakt worden door rotstekeningen. En het geloof in die verhalen was heilig. De manier van overdragen is net als alles in de wereld geëvolueerd, verhalen zijn inhoudelijk niet echt anders. Misschien het geloof erin een beetje verwaterd. Vermakelijk zijn de mythologische verhalen zeker. Van de Odyssee en Memnon tot DC Comics Multiverse en Spiderman.
Een ding is ook wel met honderd procent zekerheid te zeggen. Het Aethiopië uit Griekse mythologie is geen verzinsel of mythe.
Het Oude Aethiopië was een zuidelijk buurland van het Oude Egypte. Deze broedervolken hadden culturen die al “oud en grijs” waren toen het Oude Griekenland nog niet eens was geboren. Bij wijze van spreken. Zou het kunnen zijn dat Homerus en zijn tijdsgenoten de mythe van Memnon hebben bedacht? Gebaseerd op het leven van een Aethiopische koning die, lang voor hun tijd, echt heeft geleefd?
Wordt vervolgd….
Wil je meer weten over het Oude Ethiopië, ook gespeld als Aethiopië en Aithiopië? Benieuwd over de herkomst van deze bijzondere naam, en mijn hypothese? Kijk hier
JERRELISME 